21/11/2023

Walki kogutów na Reunionie

Symbolika koguta

Już w średniowieczu kogut galijski używany był jako symbol religijny, oznaczający wiarę i nadzieję, ale dopiero podczas renesansu stał się kojarzony z rodzącym się narodem francuskim. Zwierzę to często pojawiało się na monetach i rycinach, a nawet portretach francuskich monarchów. Rewolucja francuska ustanowiła koguta symbolem tożsamości narodu i dopiero Napoleon zastąpił tego ptaka orłem, uzasadniając to stwierdzeniem, że kogut nie ma władzy, więc nie może być obrazem imperium takiego jak Francja. Z kolei rewolucja lipcowa 1830 r. zrehabilitowała wizerunek koguta, a książę Orleanu podpisał zarządzenie, zgodnie z którym kogut powinien pojawiać się na flagach i guzikach mundurów Gwardii Narodowej. W czasie I wojny światowej rosnące nastroje patriotyczne uczyniły z galijskiego koguta symbol oporu i męstwa Francji. Chociaż nie jest to zwierzę, któremu zawsze przypisuje się cechy czysto pozytywne, kogut symbolizuje Francję za granicą.

Batay coq

Niestety nie we wszystkich departamentach zamorskich wizerunek koguta uniesiony jest do rangi gloryfikowanego symbolu narodowego. Na Reunionie koguty kojarzą się przede wszystkim z rozrywką. Praktykowane od pokoleń batay coq, czyli walki kogutów, uważane są za nieodłączną część kreolskiej kultury. Chociaż ta forma rozrywki zakazana jest w kontynentalnej Francji (z wyjątkiem regionu Nord-Pas-de-Calais), na Reunionie jest wciąż legalna i traktowana jako część dziedzictwa kulturowego wyspy, wciąż cieszy się popularnością wśród wielu Reuniończyków.

W walkach uczestniczą koguty specjalnie hodowane i szkolone do tego celu. Wyselekcjonowane zwierzęta są przygotowywane do walki poprzez odpowiedni trening i pielęgnację. Szkolenie opiera się przede wszystkim na rozwijaniu waleczności oraz wytrzymałości. Przygotowanie fizyczne rozpoczyna się od biegania i ćwiczeń siłowych, po których następuje trening z użyciem pazurów. Pierwsza testowa walka ma miejsce ok. 8 miesiąca życia. Ma ona na celu sprawdzenie potencjału koguta i szanse na rozwój jego „kariery”. Waleczne ptaki, niczym znani bokserzy, mogą liczyć ze strony swoich hodowców na masaże, opatrywanie ran, doklejanie piór oraz odpowiednią dietę. Niektórzy hodowcy nie stronią niestety od szkodliwych dla zwierząt stymulantów, takich jak np. amfetamina czy sterydy. Większość hodowców to pasjonaci, którzy zajmują się walkami kogutów hobbystycznie. Nie jest to tania „przyjemność”, gdyż posiadanie odpowiednich warunków dla kogutów, utrzymanie zwierząt oraz areny, generuje wysokie koszty.

Walki na galodromach

Koguty walczą na specjalnych ringach nazywanych gallodrome lub rond coq. Aktualnie na Reunionie istnieje pięć zatwierdzonych przez prefektury galodromów. Toczące się na nich walki to w większości starcia wytrzymałościowe, które nie kończą się śmiercią przegranego koguta. Niestety na wyspie nie brakuje też nielegalnych aren, gdzie zawody toczą się aż do śmierci słabszego uczestnika. Sceny kogucich starć bywają wyjątkowo drastyczne. Rozjuszone ptaki drapią się nawzajem i dziobią, a z otwartych ran często tryska żywa krew. Nie jest to na pewno obrazek dla wrażliwców o słabych nerwach. Podczas kogucich walk, lwia część zasiadającej na trybunach widowni to panowie. Batay coq ma również wymiar hazardowy, ponieważ widzowie obstawiają swoich faworytów. Walki kogutów najczęściej odbywają się w weekendy, zwykle w sobotnie popołudnia. Wstęp może być bezpłatny lub płatny, w zależności od rodzaju i skali walki, np. oglądanie zawodów wiąże się z opłatą 2 lub 3 euro.

Walki kogutów były i są uważane za kontrowersyjne, ze względu na okrucieństwo i negatywny wpływ, jaki mają na zwierzęta. Wiele organizacji walczących o prawa zwierząt sprzeciwia się kultywowaniu tej praktyki, a także domaga się zdelegalizowania jej na całym świecie. Entuzjaści tego procederu argumentują chęć jego kontynuacji m.in. naturalną skłonnością kogutów do walki (tzw. gen agresji) oraz podtrzymywaniem wielowiekowej tradycji, podobnej do np. corridy w Hiszpanii. Niektórzy twierdzą również, że delegalizacja batay coq, doprowadzi do proliferacji nielegalnych aren.

Lista galodromów

Poniżej znajduje się lista oficjalnych galodromów na Reunionie:

Saint-Denis Gallodrome: Rond SIDAT – Club Chatignan 974: 19 rue du Stade de l’Est, Saint Denis
Galodromes de Saint-Pierre: 474 chemin de Boissy, Saint-Pierre
Gallodrome of Saint André: „Centrale des coqs” na Rivière du Mât les bas
Saint-Benoît Gallodrome
Gallodrome du Port: rue George Bizet, Le Port

☞ W 2013 roku tematem walk kogutów na Reunionie zainteresowała się polska etnolożka i antropolożka kultury – Karolina Kania. Oto jej autorski materiał: